Kowal (L. Staff)




Wiersz ten jest programową zachętą do zerwania z dekadentyzmem. Poeta postuluje konieczność świadomego tworzenia, wykuwania własnej osobowości, odrzucenia smutków, melancholii i dekadenckiego znużenia.

„Całą bezkształtną masę kruszców drogocennych,

Które zaległy piersi mej głąb nieodgadłą,

Jak wulkan z swych otchłani wyrzucam bezdennych

I ciskam ją na twarde, stalowe kowadło.”

Pragnie wykuć „serce hartowne, mężne, serce dumne, silne”, chce stworzyć człowieka mocnego, zdolnego przeciwstawić się wszelkim przeciwnościom losu. Każdy powinien pracować nad samym sobą, swoim charakterem, być dynamicznym, aktywnym i silnym. Tytułowy kowal to symbol człowieka zmierzającego do obranego celu, dążącego do doskonałości. Podmiot liryczny uważa, że nie wolno być słabym, nie można poddawać się losowi, trzeba walczyć ze swoimi słabościami:

„Bo lepiej giń, zmiażdżone cyklopowym razem,

Niżbyś żyć miało własną słabością przeklęte...”.

Utwór ten jest niezgodą na słabość, zwątpienie, bezradność, pesymizm. Należy żyć aktywnie i dynamicznie, przezwyciężać swoje niedoskonałości i słabości (echa filozofii Nietzschego).


Biografia autora

Staff, Leopold (1878-1957)

Leopold Staff urodził się 14 listopada 1878 roku we Lwowie. Na Uniwersytecie Lwowskim studiował prawo, filozofię i romanistykę. Czynnie działał w Kółku Literackim i w redagowaniu studenckiego pisma „Młodość”. W tym okresie zetknął się ze współczesną literaturą europejską, szczególnie silne wrażenie wywarły na nim pisma F. Nietzschego. Dużą rolę w jego edukacji odegrały liczne podróże zagraniczne, m.in. roczny pobyt w Paryżu i wielokrotne wyjazdy do Włoch. W 1915 roku wyjechał w głąb Rosji i osiedlił się w Charkowie. W 1918 roku wrócił do Warszawy. W 1927 został odznaczony Państwową Nagrodą Literacką, a w 1939 uzyskał doktorat honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego. Lata wojny, aż do upadku powstania warszawskiego, spędził w Warszawie. Po upadku powstania znalazł się w obozie przejściowym w Pruszkowie, potem przebywał w Krakowie, a w 1949 roku powrócił do Warszawy. Zmarł 31 maja 1957 roku w Skarżysku-Kamiennej.

Debiutancki tom Leopolda Staffa Sny o potędze (1901) jest głęboko zakorzeniony w modernizmie, ale poeta zdecydowanie odrzucił młodopolskie uczucia znużenia, niemożności, melancholii i rozczarowania. Tworzył postacie silnych i dumnych ludzi (echa filozofii Nietzschego). W swojej filozofii życiowej poeta często odwoływał się do myślicieli antyku, św. Franciszka z Asyżu, pisarzy renesansu, dla których człowiek stanowił centrum światopoglądu i zainteresowań. Współczucie, miłość, tęsknota, cierpienie, radość życia, piękno świata i człowiek to główne tematy tej poezji. Jego twórczość liryczna - niezwykle piękna, komunikatywna, klasyczna, połączyła horacjańską radość i humanistyczną pełnię życia z umiłowaniem ładu i harmonii. Najważniejsze zbiory poetyckie L. Staffa to: Sny o potędze (1901), Dzień duszy (1903), Ptakom niebieskim (1905), Gałąź kwitnąca (1908), Uśmiechy godzin (1910), Wysokie drzewa (1932), Wiklina (1954). W jego dorobku znajdują się także przekłady twórców starożytnych (Epikura, Heraklita), średniowieczne Kwiatki św. Franciszka z Asyżu, Cierpienia młodego Wertera Johanna Wolfganga Goethego, dzieła Fryderyka Nietzschego, nowele Tomasza Manna.